Veel ondernemers zullen het herkennen: je wil wel iets doen met vitaliteit, maar je hebt weinig budget en weet ook niet hoe je moet beginnen. Het lijkt een hele klus, maar met de gratis scans van Vitaal Bedrijf weet je heel snel hoe vitaal je medewerkers zijn en waar zij behoefte aan hebben. “Je hoeft niet direct een heel vitaliteitsprogramma te hebben om te starten. Begin klein en breid het daarna verder uit”, zeggen onze experts. En dat kan zélfs prima met een klein budget.

Onderzoeksbureau Mediquest ontwikkelde voor Vitaal Bedrijf twee scans om mkb-bedrijven op weg te helpen: de oriëntatiescan en de scan voor medewerkers. De vragen daarvoor zijn samengesteld in nauwe samenwerking met kennisexperts van het Voedingscentrum, Trimbos-instituut, Kenniscentrum voor Sport en Bewegen, Institute for Positive Health en RIVM.

Reflectie
“De oriëntatiescan is heel eenvoudig in te vullen door de werkgever of iemand van de hr-afdeling”, zegt projectleider Milou Welsink van Mediquest. “Het geeft inzicht in wat er binnen een bedrijf al gedaan wordt aan vitaliteit en waar het bedrijf naartoe wil. Het is eigenlijk een moment van reflectie voor degene die de scan invult.” 

Er komen eerst algemene vragen aan bod: Hoe belangrijk vind jij het dat jouw medewerkers zich vitaal voelen? Hoe vitaal schat jij ze in? Heb je al een vitaliteitsbeleid of -programma? Daarna volgt een inventarisatie op de leefstijlthema’s bewegen, roken, alcohol en drugs, voeding en mentale balans. Concreet worden er vragen gesteld als: Hoe stimuleert jouw bedrijf medewerkers om gezond te eten? Zou je meer willen doen om medewerkers te helpen bij het voorkomen van stress? 

Het invullen van de oriëntatiescan duurt maximaal tien minuten en de resultaten zijn meteen beschikbaar. In een overzicht zie je hoe jouw bedrijf scoort op de verschillende thema’s, op welke thema’s je als werkgever meer zou willen doen en welke vervolgstappen je kunt nemen. Zo kun je een gratis scan voor je medewerkers aanvragen via Vitaal Bedrijf.

“Een vitaliteitsprogramma moet wel aansluiten op de wensen van medewerkers. We zien vaak dat er op de werkvloer iets wordt georganiseerd, maar dat heel weinig medewerkers deelnemen, omdat het niet goed aansluit op wat zij willen. Dat is natuurlijk zonde”

Scan voor medewerkers
Sandra van Oostrom, onderzoeker bij het RIVM en coördinator scans bij Vitaal
Bedrijf, wijst op het belang van de scan voor medewerkers. “Een vitaliteitsprogramma moet wel aansluiten op de wensen van medewerkers. We zien vaak dat er op de werkvloer iets wordt georganiseerd, maar dat heel weinig medewerkers deelnemen, omdat het niet goed aansluit op wat zij willen. Dat is natuurlijk zonde”, zegt ze. “Met deze scan kijken we wat de behoeftes van de medewerkers zijn en waarmee zij aan de slag willen. Het is echt een startpunt.”

De scan voor medewerkers is een stuk uitgebreider dan de oriëntatiescan en de werkgever moet zich ervoor aanmelden. “Dat gaat gemakkelijk”, zegt Welsink. “Je vult enkele gegevens van je bedrijf in en krijgt dan een mailtje met startinformatie en een unieke link voor jouw bedrijf om naar de scan te gaan. In de mail zit ook een link naar een pagina met documenten om je snel op weg te helpen, zoals een stappenplan, standaard uitnodigingsteksten die je naar wens kunt aanpassen en flyers en posters.”

Volgens Welsink is het niet handig om de scan meteen door te sturen naar je
medewerkers. “Het is van belang dat je de medewerkers eerst informeert over de plannen om met vitaliteit aan de slag te gaan en je medewerkers te enthousiasmeren. Maak ook duidelijk dat je openstaat voor hun input en dat je er daadwerkelijk iets mee gaat doen. Het aantal medewerkers dat de scan invult, zal hierdoor hoger zijn. En hoe hoger de respons, hoe beter je zicht hebt op de vitaliteit van je medewerkers en hun behoeftes. Dit helpt om een passend vitaliteitsprogramma te kiezen.”

Richtlijnen als uitgangpunt
“De scan voor medewerkers bestaat uit verschillende modules, waarbij de vitaliteitsthema’s die ook in de oriëntatiescan aan bod komen de kern vormen”, vertelt Van Oostrom. “Voor de scores van de medewerkers sluiten we aan bij de gangbare richtlijnen in Nederland. Bij bewegen is dat de richtlijn ‘gezond bewegen’ en bij voeding de ‘schijf van vijf’. Na het invullen van de scan wordt per thema duidelijk waar medewerkers zelf graag mee aan de slag willen. De resultaten laten ook zien of medewerkers tevreden zijn over wat er per thema gebeurt binnen het bedrijf en waarom ze wel of juist niet deelnemen aan georganiseerde activiteiten.” 

Welsink voegt daaraan toe dat er in de scan bewust is gekozen voor een positieve benadering van vitaliteit. “Bij elk thema staat beschreven waarom dat belangrijk voor je gezondheid is en wat de positieve effecten zijn als je ermee aan de slag gaat. Op die manier willen we de deelnemers enthousiasmeren en stimuleren om alvast kleine stapjes te nemen.“ Daarnaast wijst ze op de brede benadering van vitaliteit. “We kijken in de scan naar leefstijl, maar stellen ook vragen over werkdruk, werksfeer en contact met collega’s.” 

Overzichtelijk dashboard
De resultaten van de scan verschijnen in een dashboard. Om de privacy van medewerkers te waarborgen, gebeurt dat pas als er minimaal tien scans zijn ingevuld. De werkgever krijgt onder meer een top drie te zien van waar de meeste behoefte aan is en kan de resultaten van zijn of haar bedrijf vergelijken met die van andere bedrijven. 

“Via filteropties kun je bijvoorbeeld zien hoe mannen het ten opzichte van vrouwen doen of welke behoeftes de wat oudere werknemers vooral hebben”, vertelt Van Oostrom. “Dat is interessant voor bedrijven die wat groter zijn, omdat ze dan gericht programma’s kunnen inzetten voor bepaalde doelgroepen. Je kunt ook filteren op mensen die niet, gedeeltelijk of helemaal thuiswerken. Zo kun je zien of er door het thuiswerken andere dingen leven en andere behoeftes zijn.” 

De deelnemende medewerkers krijgen direct na het invullen een persoonlijk resultaat te zien. Ze hebben ook toegang tot een pagina met onder meer tips over meer of anders bewegen, over gezond eten als je thuiswerkt en een app die gericht is op beter slapen en minder stress. Van Oostrom: “De scan is er enerzijds op gericht om werkgevers te enthousiasmeren en te motiveren iets te gaan doen én anderzijds worden medewerkers er zelf ook mee aangezet en verleid om in actie te komen.” 

Door de combinatie van de drie verschillende aspecten in de scan voor medewerkers (vitaliteitsscores, tevredenheid en behoeftes) kun je als werkgever goede keuzes maken, stelt Van Oostrom. “Dan is de vervolgstap een gratis adviesgesprek aanvragen om een passend vitaliteitsprogramma samen te stellen. En om te kijken hoe je dat programma in deze tijd kunt vertalen naar het thuiswerken.”

“Vitaliteit is een omvangrijk thema, maar de scans zijn heel toegankelijk en bieden mkb-ondernemers de mogelijkheid om met kleine stapjes al snel aan de slag te gaan. De kern van de scans is dat je aansluit bij de behoeftes van je medewerkers, want voor een succesvol programma is gewoon draagvlak nodig.”

Aansuiten bij behoeften medewerkers 
Volgens Welsink hebben bedrijven die nu aan de slag gaan met vitaliteit heel hoge responspercentages. “We zien echt dat het leeft binnen organisaties. En het zijn lang niet altijd dezelfde thema’s waarop goed of slecht wordt gescoord en waar medewerkers behoefte aan hebben.” 

Welsink en haar collega’s bij Mediquest hebben de scans zelf ook gedaan. “Bij ons kwam eruit dat er vooral veel animo is voor meer beweging als onderdeel van het vitaliteitsbeleid. Daar hebben we nu actief op ingezet. Zo’n twintig van de dertig medewerkers hebben de Ommetje-app geïnstalleerd als stimulans om te gaan wandelen en af en toe doen we samen yoga. Daarnaast krijgen we een tegemoetkoming voor de aanschaf van een zit-stabureau.” 

“Vitaliteit is een omvangrijk thema”, beaamt van Oostrom. “Maar de scans zijn heel toegankelijk en bieden mkb-ondernemers de mogelijkheid om met kleine stapjes al snel aan de slag te gaan. De kern van de scans is dat je aansluit bij de behoeftes van je medewerkers, want voor een succesvol programma is gewoon draagvlak nodig.”

Ook weten hoe vitaal jouw bedrijf is? Doe de gratis scans.